आँप : राजा आउ मुख जगाउ

'' राजा आउ देश बचाउ '' आजकल खुब सुनिने  नारा हो यो । गणतन्त्रवादि मलाइ यो सब्दले बिझाउछ नै । तर मान्छेको राजा मन नपरेनि फलफुलको राजा आँप भने खुब मनपर्छ मलाइ । हुन त यो देशमा आँप मन नपर्ने मानिस र म कुनै पार्टिको कार्यकर्ता होइन भन्नेमानिस भेट्न मुस्किल नै पर्छ । 

आँप फलफुलको राजा कसरि भयो होला ? 

धेरै सताब्दि पहिले जब यो संसारमा मान्छेको उत्पत्ति भएको थिएन थिएन त्यतिबेला फलफुलहरुको राज चल्ने गर्थ्यो । कटहर , लिचि , स्याउ , सुन्तला जस्ता फलफुलहरुले आफ्नो तरिकाले जङ्गल चलाइरहेका थिए । त्यहि बेला एउटा सानो जङ्गलबाट आँपको पुस्ताबसाइँ सरेर त्यो ठुलो जङ्गलमा आएको थियो । हेर्दा हरियो देखिने आँपलाइ जङ्गलमा राख्ने कि नराख्ने भनेर फलफुलहरुबिच ठुलोछलफल र विवाद सुरु भयो । लिचि , सुन्तला , स्याउ लगायत सबै यहि बिषयमा कुरा गर्न अभिभावक कटहरकोमा पुगे । त्यस जङ्गलमाअवस्थित प्रायः  फलफुलहरु आफ्नो यौवनको सुरुवाति अवस्था सम्म हरियो नै हुने हुनाले एउटै रङ्ग भएका धेरै फलफुल प्रजातिजङ्गलमा रहन नहुने र आँप आफ्नो पुरानै ठाउमा फर्किनु पर्ने उनिहरुको माग थियो । जङ्गलमा ठुलो र जेठोबाठो कटहर भएकोले उस्लेहितैसि खरबुजासंग सल्लाह गरेर निर्णय गर्ने वक्तब्य जारि गर्यो । कटहरले अब आफु बुढो भएको र जङ्गल चलाउन कोहि न कोहि रोज्नुपर्ने कुरा राम्रोसंग बुझेको थियो । 

कटहर आफ्नो हितैसि खरबुजा को घरमा गयो र अब कसरि समस्या समाधान गर्ने सल्लाह माग्यो । खरबुजाले   कुरोको चुरो राम्रोसँगबुझिसकेको थियो ।उस्ले अब दौडबाट राजा चुन्नुपर्ने प्रस्ताव पेश गर्यो । कटहरलाइ पनि यो कुरा मुनासिब लाग्यो । 

जङ्गलमा राजा चुन्नको लागि दौड प्रतियोगिता हुने भयो ।सबै फलफुल एउटा डाडोँमा उपस्थित भए । दौडको दुइओटा नियम थियोएउटा डाडाँबाट जो छिटो तल पुग्नेछ उ नै सधैको लागि फलफुलको राजा बन्नेछ र अर्को दौड सकिएपछि भनिनेछ भनेर  दौड सुरु भयो , ढुङ्गाहरुमा ठोक्किदै , काडाँहरुमा च्यातिदै  फलफुलहरु आफुनै राजा बन्ने भनेर ज्यानको बाजि लगाएर दौडिए । जब दौडको अन्तिमबिन्दु आयो संयोगले सबै फलफुल एकैसाथ लाइन क्रश गरे  । 

दौडबाट राजा छुट्टाउने तरिका सफल भएन तर त्यहिबेला खरबुजा आइपुग्यो र सबैलाइ आफ्नो सन्तान अर्थात बिउ देखाउन अनुओध गर्यो। माथिबाट तल झर्दा लगभग सबै फलफुल नाजुक अवस्थामा देखिन्थे उनिहरुको भित्रैसम्म चोट लागेको थियो जस्ले गर्दा उनिहरुकोसिड प्रायः टुक्रा परेको देखिन्थ्यो । यत्तिकै मा आँपले भने आफ्नो दर्हो कोया भित्र लुकाएको बिउ खरबुजालाइ लगेर बुझायो जुन एक्दमैसुरक्षित थियो । यत्ति देखेपछि कटहर आँप छेउ आयो र भन्यो आफ्नो सन्तानलाइ यसरि माया गर्ने फलफुलले भोलि सबै जङ्गललाइ नियसरि माया गर्नेछ र पछि आउने अरुअरु प्राणिको मनमा पनि राज गर्नेछ भनेर राजाको उपाधि थमायो , लाजले निहुरिएक अन्यफलफुलले सहमतिको तालि बजाए । त्यहि चलन सायद पछि बहादुर शाहको पालामा लिगलिगेमा चलेको हुनसक्छ ।  

यो त आँप कसरि राजा भयो होला किवंदन्तिको कुरा भए । अब आउनुहोस आँपसंगको हाम्रो इतिहासको कुरा गरौ । घरबाट नुनखुर्सानिपिसेर लगेर हाल्फ टिफिनमा तल्लो घरको अन्टिको चोरेको आँप , बाटोमा पर्ने रुखमा ढुङ्गाले हानिहानि झारेको आँप हाम्रो खाजा हुनेगर्थ्यो  । हुरि चल्दा बालि बिग्रन्छ कि भनेर हाम्रो बुवाहरु पिर गर्नुहुन्थ्यो , हामि भने अब आँप झर्छ भनेर खुशिले उफ्रन्थ्यौ , जब ठुलो ठुलोआँप हातमा पर्थ्यो राजानै बसे जसरि एकटकले हेरिरहन मन लाग्थ्यो । त्यतिबेलै हाम्रो मनले पनि भोट दिएर भनेको थियो ' यो त राजा होराजा , राजा भएपछि ठुलै हुनपर्छ , राम्रै हुनप र्छ ' तर कहिलेकहीँ टोकेपछि थाहा हुन्थ्यो गतिलो प्रजातिको परेनछ भित्रैसम्म पेट बटर्थ्योहाम्ले थुक्दिहाल्थेम । 

आँपको खाने तरिकाले पनि यस्लाइ राजा बनाएको छ , जुन अन्य फलफुल भन्दा फरक छ । 

आँपलाइ विभिन्न तरिकाले खान सकिन्छ , आँपको अम्चुर , पकाएको अचार वा थिचेर बनाएको भेत्तल , अहिले तपाइले आफ्नो किचनमागएर हेर्नुहोस त सबैभन्दा धेरै गमक्क परेर हर्लिक्स वा अन्य कुनैको डिब्बामा राजा जसरि के बसेको छ ? तर बोटको राजा ल्याएरसिशाभित्र थन्काउन सक्नु मान्छेको खुबि भने हो है । 

अब आपँको भविष्य बारे कुरा गरौ । 

यो मान्छेको राजा हटे जसरि हटिहाल्ने राजा होइन । यस्को स्वादतन्त्रमा कसैले बिरुद्द बोलेको छैन । कहिलेकाहीँ दाँत कुडाउने आरोपखेपेको भए पनि , यस्ले आफ्नो बालापनको कारणले गर्दा त्यस्तो लागेको भए पनि परिपक्वमा स्वादमा कसैको मन नदुखाएको जिकिरगर्दै आएको छ । 

यस्को स्वभाव पनि एकदमै सरल छ । ऐशुलु र स्ट्रेवरि जस्तो आँप आफै राजा भएर पनि श्रीपेच लगाउदैन । अरु जस्तै जवानिसम्म हरियोर परिपक्वता मा पंहेलो रातो भैदिन्छ । यस्ले फलफुलको पिडा बुझेको छ , ठुलो बतासमा झरिदिने अम्बा , आरु , आलुबखडा जस्तैआफै पनि भुइँमा झरिदिन्छ र भन्छ तल झर्नेमा तिमिहरु एक्लो छैनौ है । नत्र यत्रो राजालाइ जाबो बतासले गर्दा तल झर्न केको खाँचो ।तर राजाहरु कहिलेकाहीँ यस्तै गर्छन आफुलाइ साधारण देखाउनको लागि ।